Ιπποκράτης και μετεωρολογία

 

Γράφει ο Ηλίας Χρ. Θάνος,

Ερευνητής-Συγγραφέας-Αρθρογράφος

Ο Ιπποκράτης εκτός από πατέρας της Ιατρικής, θεωρείται και θεμελιωτής της Κλιματολογίας. Μετά από παρατηρήσεις κατέληξε συμπερασματικά ότι τα μετεωρολογικά φαινόμενα ξανασυμβαίνουν. Στο σύγγραμμά του «Περί αέρων, υδάτων, τόπων», που σώθηκε, εξετάζει τη σχέση κλίματος-τοπογραφίας μιας χώρας αλλά και της επίδρασής του στη φυσική και ηθική αναμόρφωση των κατοίκων της. Επιπλέον, υπογραμμίζει τη σπουδαιότητα που έχει για τον γιατρό η γνώση της επιδράσεως του κλίματος στην υγεία του ανθρώπου. Σε άλλο έργο του με τίτλο «Περί επιδημιών» αρχίζει την περιγραφή κάθε ασθένειας πρώτα με τις καιρικές συνθήκες που παρατηρήθηκαν κατά την εμφάνισή της.

Σχολιασμός: Μπορούμε να εξάγουμε το συμπέρασμα ότι οι αρχαίοι Έλληνες σε σχέση με τους Ανατολικούς πρώτους λαούς, τους οποίους οι πολλοί επικαλούνται ως θεμελιωτές των διάφορων επιστημών, ξεχνώντας άμεσα ότι αυτοί οι λαοί βασίζονταν κυρίως σε ψευδοεπιστήμες όπως η αστρολογία, δεν δίστασαν να αποτινάξουν το μυθολογικό-θεοποιημένο στοιχείο για να ερμηνεύσουν τον κόσμο και να συνδυάσουν ακόμα και φαινομενικά άσχετους κλάδους μεταξύ τους. Αυτό το γεγονός δείχνει την εξέλιξη της σκέψης από την πρωτόγονη στην ανώτερη μορφή της, στους πραγματικούς θεμελιωτές της γνώσης, αρχαίους Έλληνες.

Ο Ιπποκράτης δεν ήταν μόνο γιατρός, αλλά και ένας από τους πρώτους που παρατήρησαν πώς το περιβάλλον επηρεάζει την υγεία μας. Στο έργο του «Περί αέρων, υδάτων, τόπων», εξηγεί ότι το κλίμα και η γεωγραφία μιας περιοχής μπορούν να επηρεάσουν τόσο το σώμα όσο και τον χαρακτήρα των ανθρώπων. Πίστευε επίσης ότι τα καιρικά φαινόμενα επαναλαμβάνονται και ότι ένας καλός γιατρός πρέπει να τα λαμβάνει υπόψη του. Στο «Περί επιδημιών», ξεκινά κάθε περιγραφή ασθένειας με τον καιρό που επικρατούσε τότε, δείχνοντας πόσο σημαντικό θεωρούσε το περιβάλλον για την κατανόηση των ασθενειών.

Πηγή: Ηλίας Θάνος, «Ιπποκράτης ο Κώος: Ένας μεγάλος θεμελιωτής», στο MAXMAG, ηλεκτρονικός πόρος: https://maxmag.gr/science/ippokratis-o-koos-enas-megalos-themeliotis/

Η αξία των αρχαίων συγγραφέων

 

Γράφει ο Ηλίας Χρ. Θάνος,

Ερευνητής-Συγγραφέας-Αρθρογράφος

Μετά την μάχη στην Ισσό το 333 π.Χ. λέγεται ότι έφεραν στον Αλέξανδρο ένα πολυτελέστατο κιβώτιο που εντοπίστηκε στα πράγματα του Δαρείου. Όταν το είδε, ρώτησε τους φίλους του τι θεωρούσαν πιο ανεκτίμητο ώστε να τοποθετηθεί μέσα σε αυτό. Πολλοί πρότειναν διάφορα πολύτιμα πράγματα. Εκείνος όμως είπε ότι θα τοποθετήσει μέσα για να φυλάξει την Ιλιάδα του Ομήρου.

Σχολιασμός: Σε αυτό το κείμενο από το έργο του Πλουτάρχου «Βίοι παράλληλοι» καταδεικνύεται η σοφία του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Επίσης, με αυτό το απόσπασμα φανερώνεται η τεράστια αξία των Ομηρικών Επών. Αξία η οποία ακόμα και από την αρχαιότητα ήταν φανερή. Σήμερα δυστυχώς το εκπαιδευτικό μας σύστημα δεν δίνει βάση στην ποιότητα των αρχαίων έργων σαν διδακτικές ιστορίες αλλά επικεντρώνεται σε λεξιλογικά και γραμματικά χαρακτηριστικά. Λες και αυτοί που τα έγραφαν ενδιαφέρονταν για την μορφή τους. Απλά ήθελαν να περάσουν τις γνώσεις τους στους επιγόνους τους. Κάτι που λέω συχνά είναι ότι όλοι οι αρχαίοι συγγραφείς αν ήξεραν ότι την σημερινή εποχή τα παιδιά στο σχολείο θα βασανίζονταν με ανούσιες αναλύσεις των έργων τους, δεν θα έγραφαν ποτέ και τίποτα. Μένουμε στην μορφή των έργων (σύνταξη κτλ) και κανένας δεν μας λέει ότι ακόμα και σήμερα μιλάμε ομηρικά. Μας θέλουν απλώς στρατιωτάκια άβουλα χωρίς κριτική σκέψη. Αυτή την προσφέρουν οι αρχαίοι συγγραφείς όταν τους εξετάζεις ως προς το περιεχόμενο και όχι την μορφή.

Πηγή: Γιάννης Γρυντάκης-Γιώργος Δάλκος-Άγγελος Χόρτης-Έκτορας Χόρτης, Όσα δεν γνωρίζατε για την Αρχαία Ελλάδα, Μεταίχμιο, 2023, ISBN: 978-618-03-3550-7, Σελ. 55-56